O systemie ochrony własności intelektualnej słów kilka

Celem systemu prawnej ochrony własności intelektualnej (zarówno prawa autorskiego, jak i patentowego) pierwotnie było i nadal powinno być zachowanie równowagi pomiędzy prawem autora do wynagrodzenia za swoją pracę a prawem ludzkości do korzystania z wspólnego dorobku kulturalnego całej cywilizacji. Pierwotny okres obowiązywania majątkowych praw autorskich wynoszący maksymalnie 28 lat od opublikowania dzieła ("Copyright Act of 1790" zapewniał wstępny okres ochrony 14 lat z możliwością przedłużenia na kolejne 14 lat) zapewniał taką równowagę. Jednak współcześnie obowiązujące 75 lat od śmierci autora zdecydowanie przedkłada interes jednostki nad dobro wspólne, utrudniając wymianę idei i naturalny ewolucyjny rozwój cywilizacji; czego przykładem może być chociażby to iż stworzenie czegokolwiek większego bez armii prawników zajmujących się zagadnieniami "własności intelektualnej" stało się praktycznie niemożliwe. Swoistym paradoksem jest także fakt iż w znacznie powolniejszym świecie wystarczający był stosunkowo krótki okres ochrony, a dzisiaj - na początku XXI pierwszego wieku gdy informacja obiega całą Kulę Ziemską w przeciągu sekund, gdzie mody i trendy zmieniają się co kilka lat okres ten osiągnął tak gigantyczną wartość. Regulacja taka prowadzi do tego iż za życia pojedynczego człowieka do domeny publicznej nie wejdą utwory, filmy, gry które pamięta z swojego dzieciństwa, mało tego brak takiego przejścia w połączeniu z coraz bardziej pędzącym światem doprowadza do tego iż wiele z nich staje się praktycznie całkowicie nie osiągalnych już po 20-30 latach.

Dlatego też uważam iż w trosce o dobro naszej cywilizacji okres ochrony majątkowych praw autorskich powinien zostać skrócony do maksymalnie 20 lat od opublikowania utworu (tak jak ma to miejsce w przypadku systemu patentowego), ponadto wprowadzony i realizowany powinien być obowiązek przekazywania kopi każdego dzieła (np. pod rygorem utraty majątkowych praw autorskich) do stosownych instytucji bibliotecznych lub archiwów, które po wygaśnięciu praw majątkowych miałyby obowiązek bezpłatnego udostępniania tych zasobów poprzez Internet.

Zobacz też: L. Lessig, Wolna kultura, Prawo: czas trwania, Dzień domeny publicznej - materiały, Czy piraci uratują kulturę, Zagadnienie własności intelektualne na progu XXI wieku.



Copyright (c) 1999-2015, Robert Paciorek (http://www.opcode.eu.org/), BSD/MIT-type license


Redystrybucja wersji źródłowych i wynikowych, po lub bez dokonywania modyfikacji JEST DOZWOLONA, pod warunkiem zachowania niniejszej informacji o prawach autorskich. Autor NIE ponosi JAKIEJKOLWIEK odpowiedzialności za skutki użytkowania tego dokumentu/programu oraz za wykorzystanie zawartych tu informacji.

This text/program is free document/software. Redistribution and use in source and binary forms, with or without modification, ARE PERMITTED provided save this copyright notice. This document/program is distributed WITHOUT any warranty, use at YOUR own risk.

Valid XHTML 1.1 Dokument ten (URL: http://www.opcode.eu.org/inne/wlasnosc_intelektualna) należy do serwisu OpCode. Autorem tej strony jest Robert Paciorek, wszelkie uwagi proszę kierować na adres e-mail serwisu: webmaster@opcode.eu.org.
Data ostatniej modyfikacji artykulu: '2015-09-27 08:47:56 (UTC)' (data ta może być zafałszowana niemerytorycznymi modyfikacjami artykułu).